1911-ΣΗΜΕΡΑ

ΘΩΡΑΚΙΣΜΕΝΟ ΚΑΤΑΔΡΟΜΙΚΟ

Διαστάσεις: 140/21/7,5 μέτρα

Εκτόπισμα: 10.000 τόν.

Πρόωση: 2 παλινδρομικές 19.000 ίππων, 2 έλικες και 22 λέβητες Belleville.
Είχε χωρητικότητα 1.500 τόν. άνθρακος

Ταχύτητα: 22 κόμβοι (το 1940 είχε μειωθεί στους 16 κόμβους)

Οπλισμός: (το 1940): 2 δίδυμοι πύργοι των 23,4 εκ. κατά το διάμηκες. 8 πολυβόλα των 19,5 εκ. σε 4 δίδυμους πλευρικούς πύργους, 8 πολυβόλα των 7,6 εκ., 4 Α/Α πολυβόλα των 7,6 εκ. και 6 πολυβόλα των 37χιλ. (δύο υποβρύχιοι Τ/Σ πλευρικοί και ένας κατά το διάμηκες πρυμναίος, αφαιρέθηκαν κατά τη μετασκευή τον 1925-26) Θωράκιση: Στο σκάφους 8 έως 20 εκ., στους πύργους και στη γέφυρα 17,8 εκ. και στις αναχορηγίες του κυρίου οπλισμού 25,3 εκ.

Πλήρωμα: 670

Αγοράσθηκε από την Ελληνική Κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 1909. Κατασκευάσθηκε στα ναυπηγεία Orlando του Λιβόρνο, καθελκύστηκε στις 12 Μαρτίου 1910 και η παραλαβή του έγινε το Μάιο του 1911. Στοίχισε με τα πυρομαχικά του περί το 1 εκατομμύριο λίρες Αγγλίας. Το 1/4 περίπου του ποσού αυτού καλύφθηκε από το κληροδότημα του μεγάλου ευεργέτη Γ. Αβέρωφ, του οποίου έλαβε το όνομα. Αμέσως μετά την παραλαβή του, στις 16 Μαΐου 1911, έπλευσε στην Αγγλία για να λάβει μέρος στις εορτές στέψεως του Γεωργίου Ε’ στο Portsmouth. Εκεί παρέλαβε και τα πυρομαχικά του. Σε μια μεθόρμηση, στις 19 Ιουνίου 1911, προσάραξε σε αβαθή και χρειάσθηκε να δεξαμενισθεί για να επισκευασθούν οι ζημιές του (κυβερνήτης Πχος I. Δαμιανός). Κατά το διάστημα αυτό σημειώθηκαν στο πλοίο περιστατικά απειθαρχίας, που ανάγκασαν την κυβέρνηση να αντικαταστήσει στις 8 Ιουλίου τον κυβερνήτη με τον τότε Πχο Π. Κουντουριώτη και η τάξη αποκαταστάθηκε. Απέπλευσε από την Αγγλία στις 20 Αυγούστου και έφθασε στο Φάληρο την 1 Σεπτεμβρίου 1911, όπου του έγινε ενθουσιώδης υποδοχή. Ο ΑΒΕΡΩΦ υπήρξε το πιο ένδοξο πλοίο της νεώτερης Ελληνικής Ναυτικής Ιστορίας.

Έλαβε μέρος ως αρχηγίδα του Ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη στις νικηφόρες ναυμαχίες της ΕΛΛΗΣ (3 Δεκεμβρίου 1912) και Λήμνου (5 Ιανουαρίου 1913), όπου κρίθηκε η κυριαρχία στο Αιγαίο και δόθηκε σημαντική συνδρομή στις κατά ξηράν επιχειρήσεις. Εν συνεχεία έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και στις 13 Νοεμβρίου 1918, επικεφαλής της Ελληνικής Μοίρας, κατέπλευσε μαζί με τους άλλους συμμαχικούς στόλους στην Κωνσταντινούπολη. Κατά τη Μικρασιατική Εκστρατεία ήταν αρχηγίδα του Α’ Στόλου υπό τον Υπνχο I. Ηπίτη με βάση την Κωνσταντινούπολη και μεταξύ των άλλων υποστήριξε την απόβαση της ελληνικής μεραρχίας στη Ραιδεστό και Καλλίπολη. Το 1925 έκανε γενική επισκευή και πρόσθεσε σύστημα διευθύνσεως βολής και κατευθυντήρα.

Με τη γερμανική επίθεση, τον Απρίλιο 1941, διέφυγε στη Μέση Ανατολή (Αλεξάνδρεια), όπου εγκαταστάθηκε η έδρα του Αρχηγού Στόλου. Την περίοδο από τον Αύγουστο 1941 μέχρι τον Νοέμβριο 1942 εστάλη στη Βομβάη, όπου χρησιμοποιήθηκε για συνοδείες νηοπομπών στον Ινδικό ωκεανό. Μετά την απελευθέρωση, με κυβερνήτη τον Πχο Θ. Κουντουριώτη, κατέπλευσε στο Φάληρο στις 17 Οκτωβρίου 1944, μεταφέροντας την ελληνική κυβέρνηση. Το Μάιο του 1945 μετέφερε τον Αντιβασιλέα Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό στη Ρόδο επ’ ευκαιρία της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου. Εν συνεχεία παροπλίσθηκε αλλά χρησιμοποιήθηκε μέχρι το 1952 ως έδρα του Αρχηγείου του Στόλου. Όταν ο Αρχηγός του Στόλου ύψωσε το σήμα στο καταδρομικό ΕΛΛΗ, το ΑΒΕΡΩΦ μεθορμίσθηκε σε σημαντήρα κοντά στα Παλούκια Σαλαμίνος, όπου παρέμεινε μέχρι το 1957. Στη συνέχεια ρυμουλκήθηκε και πρυμνοδετήθηκε στον Πόρο κοντά στο Προγυμναστήριο, συντηρούμενο στοιχειωδώς. Το 1980 το Πολεμικό Ναυτικό αποφάσισε το εξαιρετικά δύσκολο έργο της αποκαταστάσεως του πλοίου. Έπειτα από δεξαμενισμό, όπου έγιναν εκτεταμένες ελασματουργικές εργασίες, ρυμουλκήθηκε το 1986 αρχικά στο Ναύσταθμο, στη συνέχεια στο λιμένα της Ζέας και τελικά σε ειδικά διασκευασμένη προβλήτα στο Φλοίσβο του Φαλήρου, στην περιοχή του Άλσους Ναυτικής Παράδοσης. Έχει μετατραπεί σε μουσείο και επανδρώνεται από προσωπικό του Π.Ν. Θεωρείται ως «εν ενεργεία υπό μακροχρόνια επισκευή».